Ұлттық парктер туризм мен экспорт көзі ретінде жеткілікті дамымаған

Қазақстан көптеген шетелдік туристер үшін тек экотуризм тұрғысынан ғана тартымды. Басқаша айтқанда, шетелдік туристер біздің табиғатымызды көруге келеді. Орталық Азияда біз ең дамыған елдердің бірі болып саналамыз: қалаларымыз жақсы дамыған, негізгі инфрақұрылымы өте жақсы, шетелдік қонақтар үшін қауіпсіз. Экотурист үшін қала — алғашқы баратын пункт, ал әрі қарай адамдардың көбі түрлі агенттіктер арқылы біздің ұлттық парктерге аттанады. Алайда біздің ұлттық парктеріміз — туристер үшін үлкен мұң. Ұлттық парктердің дамуында бір сәттік серпіліс болды, бірақ кешенді даму байқалмады. Басты проблема — инфрақұрылым. Ұлттық парктерді Экология министрлігі басқарады, ал оның мандаты туристермен емес, флора мен фаунаны сақтаумен байланысты. Осының салдарынан ұлттық парктер, әсіресе мемлекет кірісі мен жұмыспен қамтудың ірі көзі ретінде, тиісті деңгейде дами алмай отыр. Бұған қатысты бірдеңе істеу керек. Ұлттық парктерімізді дұрыс позициялау және жақсы инфрақұрылым әлемнің түкпір-түкпірінен жүздеген мың туристі тарта алады, ал белгілі болғандай, туризм — таза экспорт. Адамдар бізге мыңдаған доллар әкеліп, қалдырып кетеді. Сонымен қатар мұндай тауардың локализациясы өте жоғары, өйткені бұл — қызмет көрсету саласы.

Меніңше, ұлттық парктердегі басқаруды бірнеше министрлік арасында бөлу керек. Қазір ұлттық парктердегі жолдармен ешкім айналыспайтыны көрініп тұр, олардың жағдайы жай ғана мүшкіл. Көптеген ұлттық парктерде байланыс жоқ. Жол бойындағы инфрақұрылым ретсіз, жүйесіз және сапасы өте төмен. Мұның бәрін стандарттап, дамыту үшін ұлттық парктерден жолдар мен жаппай келетін алаңдарды бөліп алып, басқа министрліктердің қарауына беру керек деп ойлаймын. Мысалы, жолдарды Көлік министрлігіне, байланысты Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігіне, қонақ үй және мейрамхана инфрақұрылымына арналған алаңдарды Туризм министрлігіне беру қажет. Шлагбаумдар — таза Қаржы министрлігінің функциясы. Шлагбаумдар әлі күнге дейін тұтастай сыбайлас жемқорлық күйінде қалып отыр, ал бізде ұлттық парктерге рұқсаттамаларды толық автоматтандыра алатын көптеген жүйе бұрыннан бар, және бұған ең алдымен салық органдары мүдделі болуы тиіс.

Егер мемлекет бұл мәселеге жүйелірек назар аударса, өте жақсы нәтижелерге қол жеткізуге болады.